Αυτές τις μέρες που όλοι μιλούν για τον πόλεμο, είναι απαραίτητο να μάθουμε πως νοιώθουν και τι σκέφτονται τα παιδιά. Ρωτήστε τι ξέρουν, και τι θέλουν να μάθουν για τον πόλεμο και διαλέξτε βιβλία που ταιριάζουν στην προσωπικότητα και στο επίπεδο ωριμότητας τους.
Ο πόλεμος είναι μια έννοια σκληρή όμως η παιδική λογοτεχνία έχει τον μοναδικό τρόπο να εμπνέει και να καλλιεργεί πρόσφορο έδαφος για την κατανόηση και των πιο σκληρών εννοιών. Μέσα από τις σελίδες των βιβλίων, αναδεικνύονται οι αξίες της ειρήνης, της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης.
Σε αυτό το άρθρο, αναφέρω 12 βιβλία που λειτουργούν ως πολύτιμοι σύμμαχοι σε αυτή τη δύσκολη συζήτηση. Με κείμενα και εικονογραφήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς να ανοίξουν ένα δρόμο ελπίδας.
Ο εχθρός, του συγγραφέα Νταβίντε Καλί και του εικονογράφου Σερζ Μπλοκ, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. (για παιδιά από 5 ετών)
Βρισκόμαστε σε πόλεμο. Βλέπουμε ένα τοπίο που θα μπορούσε να είναι έρημος. Μέσα στην έρημο υπάρχουν δυο τρύπες. Μέσα στις τρύπες υπάρχουν δυο στρατιώτες. Είναι εχθροί.
Η πληροφόρηση, η καλλιέργεια του κριτικού πνεύματος, καθώς και η ομαδική αλλά και η ατομική δράση αποτελούν τις θεμελιώδεις λίθους της Διεθνούς Αμνηστίας, που έχει σκοπό να καταγγέλλει και να σταματά τις απόπειρες ενάντια στα ανθρώπινα δικαιώματα. Η ιστορία των δύο στρατιωτών συνεισφέρει στη συνειδητοποίηση αυτών των δικαιωμάτων.
Ζάχρα και Νικόλας: Οι ιστορίες του, από τη συγγραφέα Σοφία Πανίδου. (για παιδιά από 4 ετών)
Το βιβλίο προσφέρει μια απλή και κατανοητή εικόνα του προσφυγικού ζητήματος. Ζωηρή εικονογράφηση που «μιλάει» από μόνη της. Προσφέρει ερεθίσματα για να συζητηθούν διάφορα θέματα με τα παιδιά.
Η Βιβλιοθηκάριος της Βασόρας της Jeanette Winter, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. (για παιδιά από 5 ετών)
Μια αληθινή ιστορία από το Ιράκ και την εισβολή του Απρίλη του 2003. Η Αλία, υπεύθυνη της βιβλιοθήκης, σώζει το μεγαλύτερο μέρος των βιβλίων της Βιβλιοθήκης της Βασόρας, με θάρρος και αισιοδοξία, πιστή στο όνειρό της: τις ημέρες της ΕΙΡΗΝΗΣ! Μέσα από την ιστορία της Άλια και τον αγώνα της να κρατήσει ασφαλή τα βιβλία της Βασόρας, το βιβλίο αναδεικνύει τη σημασία των βιβλίων και το πώς αυτά είναι, πράγματι, ανεκτίμητα.
Γιατί; του Νικολάι Ποποφ, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. (για παιδιά από 3 ετών)
Ο Βάτραχος απολαμβάνει ένα ήρεμο απόγευμα συντροφιά με ένα λουλούδι που έχει κόψει, όταν εμφανίζεται ένας ποντικός που ζηλεύει και αποφασίζει να πάρει το λουλούδι για τον εαυτό του.
Ο Ποντικός καταφέρνει και το αρπάζει με το ζόρι, αλλά τότε ο Βάτραχος καλεί ενισχύσεις. Πολύ γρήγορα η διαμάχη κλιμακώνεται κι εξελίσσεται σ’ έναν άγριο πόλεμο. Στο τέλος θα θυμάται κανείς στ’ αλήθεια πώς ξεκίνησαν όλα και γιατί πολέμησαν τόσο βάναυσα;
Ένα βιβλίο φωτισμένο, ένα σπουδαίο έργο τέχνης και μια ιστορία που αποτυπώνει με αξέχαστο τρόπο το τίμημα του πολέμου.
Ένα τρυφερό παραμύθι που αγγίζει την καρδιά και το μυαλό ακόμα και του μικρότερου αναγνώστη.
Ένα βιβλίο που σε προκαλεί να σκεφτείς».
–KIRKUS
Η Ειρήνη, σε απόδοση του Φίλιππου Μανδηλαρά και εικονογράφηση Ναταλίας Καπατσούλια. (για παιδιά από 3 ετών)
Μια σύγχρονη προσέγγιση των κωμωδιών του Αριστοφάνη που διασκευάζει με έμπνευση ο Φίλιππος Μανδηλαράς ειδικά για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας και εικονογραφεί με πολύ χιούμορ η Ναταλία Καπατσούλια. Με πληροφορίες για την κάθε κωμωδία, καθώς και την εποχή που γράφτηκε.
Το γαϊτανάκι, της συγγραφέως Ζωρζ Σαρή και με τις εικόνες της Έφης Λαδά. (για παιδιά από 5 ετών)
Πώς θα μπορέσει ο γέρος σοφός να βοηθήσει την ειρήνη να απλωθεί στη Γη; Μήπως αν πειστούν όλα τα παιδιά της Γης μια ορισμένη μέρα και ώρα να ενώσουν τα χέρια τους σχηματίζοντας μια τεράστια αλυσίδα που θα αγκαλιάσει τον πλανήτη; Μια κλασική ιστορία για την ειρήνη, τον πόλεμο, τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, αλλά και για τη δύναμη καθενός από εμάς να αλλάξουμε τον κόσμο.
Το ταξίδι, της συγγραφέως και εικονογράφου Φρέντσι Σάννα, από τις εκδόσεις Πατάκη. (για παιδιά από 4 ετών)
Ένα ταξίδι γεμάτο φόβο για το άγνωστο αλλά και γεμάτο ελπίδα.
Μια ιστορία βασισμένη πάνω σε πολλές μικρές αληθινές ιστορίες ανθρώπων που αναγκάστηκαν να αναζητήσουν ένα καινούριο σπίτι.
Τα ξύλινα σπαθιά, του Παντελή Καλιότσου, από τις εκδόσεις Πατάκη. (για παιδιά από 9 ετών)
Δε νομίζω πως έχει μεγάλη διαφορά αν εδώ πέρα τα σπαθιά είναι ξύλινα και τα πιστόλια νεροπίστολα. Η μανία του πολέμου αρχίζει με τα τυροβόλα και καταλήγει στα πυροβόλα! Εδώ τα παιδιά, αφού μπλέκονται σε έναν δικό τους «μικρής κλίμακας» πόλεμο, δίνουν, ένα μάθημα στους μεγάλους για τον αφοπλισμό: γίνονται πρεσβευτές της ειρήνης κάνοντας μποϊκοτάζ στα πολεμικά παιχνίδια!
Το Παραμύθι χωρίς Όνομα της Πηνελόπης Δέλτα, από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. (για παιδιά από 9 ετών).
Στο παραμύθι αυτό, μπορεί να δώσει ο καθένας όποιο όνομα νομίζει ότι του ταιριάζει. Δεν αναφέρει ούτε χρόνο ούτε τόπο. Και τα ονόματα ακόμη δεν είναι ονόματα! Κι όμως περιγράφει με πιστότητα, με ενάργεια, με σοφία ό,τι συμβαίνει από τότε που υπάρχουν άνθρωποι.
Εδώ, ο καημένος ο βασιλιάς Αστόχαστος βλέπει την κατάσταση να ξεφεύγει από τον έλεγχό του. Πρώτα η οικογένειά του, μετά οι σύμβουλοί του, ο λαός του… Κι ενώ όλα φαίνεται να οδηγούνται στην καταστροφή, λίγοι άνθρωποι με θάρρος, υπομονή, θέληση για εργασία, λέγοντας μόνο την αλήθεια, καταφέρνουν να ξεσηκώσουν τους πολλούς. Και τότε η ειρήνη, η ευτυχία, η δικαιοσύνη ξαναπαίρνουν τη θέση τους.
Ο Γλυκανάλατος πόλεμος, του Κώστα Μάγου, με τις εικόνες της Μαρίας Μανουρά, από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική. (για παιδιά από 6 ετών)
Δυο γειτονικές πολιτείες, η Αλατία και η Ζαχαρία, προσπαθούν να ξεχάσουν τον Γλυκανάλατο Πόλεμο που κήρυξαν ανάμεσά τους στο παρελθόν και να υπογράψουν μια Συμφωνία Φιλίας. Όμως, αυτό δεν είναι απλό, αφού πολλά περίεργα γεγονότα συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της υπογραφής της Συμφωνίας.
Τι ρόλο παίζουν οι βασιλιάδες Αλάτιος και Ζαχάριος, που διοικούν καθεμιά από τις δυο πολιτείες;
Θα καταφέρουν, τελικά, οι δυο χώρες να υπογράψουν τη Συμφωνία;
Το αγόρι με τη βαλίτσα, σε διασκευή της Ξένιας Καλογεροπούλου από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Μάικ Κένι. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Η εικονογράφηση είναι του Βασίλη Σελιμά (για παιδιά από 6 ετών)
Ένα αγόρι ονειρεύεται παραμυθένια ταξίδια σαν του Σεβάχ του θαλασσινού. Το ταξίδι όμως που μας αφηγείται είναι πολύ διαφορετικό. Φεύγοντας από το χωριό του που βομβαρδίζεται, ο μικρός Ναζ διασχίζει ολομόναχος ερήμους, χιονισμένα βουνά και αφρισμένες θάλασσες, ώσπου να φτάσει στο Βερολίνο, όπου θα βρει επιτέλους τον μεγαλύτερο αδερφό του. Μέσα από το παιδικό του βλέμμα παρακολουθούμε μια συγκινητική αλλά και συχνά διασκεδαστική ιστορία.
Η πόλη που έδιωξε τον πόλεμο, του Αντώνη Παπαθεοδούλου, και την εικονογράφηση της Μυρτώς Δεληβοριά, από τις εκδόσεις Πατάκη. (για παιδιά από 4 ετών).
Δρόμοι και πλατείες, ντροπαλά αγάλματα, παραμυθόδεντρα και σιντριβάνια που χορεύουν. Αυτή η πόλη τα έχει όλα και τους χωράει όλους… εκτός από αυτόν… τον Πόλεμο. Ακολουθήστε μας σε μια ξενάγηση στην πόλη που έδιωξε τον Πόλεμο, στην πόλη που πρέπει να χτίσουμε κάποτε όλοι μέσα στο κεφάλι μας…
Πληροφορίες για τον πίνακα: Η «Γκουέρνικα» είναι μια μεγάλης κλίμακας ζωγραφική με λάδι σε καμβά και ένα από τα πιο διάσημα έργα του Ισπανού καλλιτέχνη Πάμπλο Πικάσο. Έχει περιγραφεί από πολλούς κριτικούς ως ο πιο συγκινητικός και ισχυρός αντιπολεμικός πίνακας στην ιστορία της εικαστικής τέχνης. Ο ασπρόμαυρος πίνακας με διαστάσεις 3.49 επί 7.76 μέτρα απεικονίζει τα δεινά που προκαλούνται από τη βία και το χάος.
