Τα Graphic Novels ή γραφικές νουβέλες είναι ένα σημαντικό αφηγηματικό είδος. Είναι λογοτεχνία, ένα διαφορετικό είδος λογοτεχνίας, όπου το κείμενο και η εικόνα δημιουργούν μια κινηματογραφική ταινία. Ο συγγραφέας και ο εικονογράφος, λειτουργούν σαν σεναριογράφοι, σκηνοθέτες, σκηνογράφοι και έχουν χρέος να αφηγηθούν μια ιστορία αλλά και να ζωντανέψουν τους ήρωες και τις εκφράσεις τους σε εικόνες. Έτσι δεν ακούμε μόνο τις σκέψεις του ήρωα, ή διαβάζουμε τα λόγια του, αλλά βλέπουμε το περιβάλλον που κινείται, τη στάση του σώματος και την έκφραση του. Δεν είναι καταπληκτικό; Ειδικά για τους αναγνώστες παιδιά και κυρίως για όσους το να διαβάσουν ένα βιβλίο τους φαίνεται βουνό. Προσοχή, όμως ποια γραφική νουβέλα θα διαλέξετε…
Εγώ πρόσφατα διάλεξα να διαβάσω το graphic novel των Marta Breen & Jenny Jordahl Η Πτώση της Πατριαρχίας. Η Ιστορία του Σεξισμού και η Αντίσταση των Γυναικών, φανερά επηρεασμένη από τα επαναλαμβανόμενα γεγονότα κατά των γυναικών στην Ελλάδα.
Οι συζητήσεις ατέλειωτες και οι συγκρούσεις για το ποιος φταίει περισσότερο και γιατί αυτά δεν υπήρχαν παλιότερα και τότε που «οι ρόλοι ήταν ξεκάθαροι και η σιωπή θεωρούνταν, λανθασμένα, σημάδι αρμονίας.» Προφανώς δεν είναι έτσι. Ζούμε ή δεν ζούμε σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία όπου οι άντρες κυριαρχούν και θεωρούνται από τη πλειοψηφία ότι είναι ανώτεροι από τις γυναίκες.
Οι άντρες τα καταφέρνουν καλύτερα στη πολιτική, την οικονομία, γίνονται επιστήμονες, ενώ οι γυναίκες εκπαιδεύονται κατά βάση στα οικοκυρικά, στη μητρότητα και στη φροντίδα της εξωτερικής εμφάνισης τους. Ή με πολύ απλά λόγια, τα κορίτσια καλύτερα να διαβάζουν παραμύθια με πριγκίπισσες και νεράιδες και τα αγόρια βιβλία γνώσεων για ζώα και διάστημα, ή ιστορίες με περιπέτειες.
Ας επιστρέψουμε όμως στο βιβλίο, το οποίο ξεκινά με τη διαφορά απόψεων του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη για τις σχέσεις ανδρών και γυναικών. Ο ριζοσπαστισμός και η πρωτοτυπία του Πλάτωνα συνίστανται στη στάση που κρατά απέναντι στις γυναίκες. Αποτελεί εκπληκτική καινοτομία να πιστεύει κανείς ότι οι κοινωνικοί ρόλοι των γυναικών δεν είναι φύσει, αλλά ότι οι γυναίκες μπορούν να κάνουν ό,τι κάνουν και οι άνδρες. (Julia Αnnas, Πλάτων: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε, μτφρ. Ε. Λεοντσίνη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2006, σελ. 62-63) Δυστυχώς όμως κέρδισαν έδαφος οι απόψεις του Αριστοτέλη «Η γυναίκα, είναι γυναίκα εξ αιτίας της μειονεκτικότητάς της. Πρέπει να ζει κλεισμένη στο σπίτι και υποταγμένη στον άντρα»
Πυθαγόρας, Ρουσό, Καντ, Σοπενχάουερ, Χέγκελ, Νίτσε, Σοφοκλής, Ρενουάρ, Δαρβίνος, θεωρούν τη γυναίκα υποδεέστερο είδος. Φιλόσοφοι, επιστήμονες, καλλιτέχνες που θαυμάζουμε το έργο τους ανά τους αιώνες ήταν μισογύνηδες. Η αντίληψη τους ότι τα φύλα διαφέρουν θεμελιωδώς έχει ως αποτέλεσμα αγόρια και κορίτσια να μεγαλώνουν με ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο. Διαμορφώθηκαν κατάλληλες συνθήκες για τα αγόρια και δυσμενείς για τα κορίτσια.
Απόσπασμα από την αγγλική έκδοση.
Το graphic novel Η Πτώση της Πατριαρχίας. Η Ιστορία του Σεξισμού και η Αντίσταση των Γυναικών με συνάρπασε. Πρόκειται για μια οξυδερκής περιήγηση στην ιστορία του φεμινισμού. Το καυστικό χιούμορ είναι παρόν και διακατέχει την ιστορική γνώση. Είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται σε κάθε αναγνώστη από 12 ετών. Δεν απευθύνεται μόνο σε ενήλικες, αλλά μιλάει την ίδια γλώσσα και στους εφήβους, κάνοντας την ανάγνωση μια πραγματικά διασκεδαστική εμπειρία.
Το βιβλίο τολμά να αγγίξει το ζήτημα της γυναικείας χειραφέτησης ανά τους αιώνες. Με τρόπο άμεσο και κατανοητό, αποδομεί τις προκαταλήψεις και τις κατηγορίες που συνοδεύουν τον φεμινιστικό ακτιβισμό. Αντί για στεγνή θεωρία, προσφέρει έξυπνες απαντήσεις που εξηγούν γιατί ο αγώνας για την ισότητα παραμένει πιο επίκαιρος από ποτέ.
Όπως αναφέρεται στην έκδοση: «Ο χλευασμός και η παρενόχληση των φεμινιστριών δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο. Τον 18ο αιώνα, οι φεμινίστριες αποκεφαλίζονταν στη γκιλοτίνα· οι σουφραζέτες του 19ου αιώνα κατέληγαν στη φυλακή. Σήμερα, ακτιβίστριες βρίσκονται φυλακισμένες σε χώρες όπως το Ιράν και η Σαουδική Αραβία. Αλλού, γυναίκες που τολμούν να μιλήσουν για κατάφορες ανισότητες (δομικές και μη) χαρακτηρίζονται «κυκλοθυμικές», «θυμωμένες» ή ακόμα και «μη ελκυστικές». Κι όμως, νέες γενιές φεμινιστριών αναδύονται συνεχώς, γυναίκες που τολμούν να αυτοαποκαλούνται φεμινίστριες με περηφάνια.
Στην Πτώση της Πατριαρχίας, τo βραβευμένο δίδυμο Marta Breen και Jenny Jordahl μεταφέρουν τους αναγνώστες σε μια ανασκόπηση της πολιτισμικής ιστορίας της πατριαρχίας και, με πολύ χιούμορ, παρουσιάζουν το πώς οι άνδρες, από τον Αριστοτέλη μέχρι τον Γούντι Άλεν, έχουν περιγράψει τον κόσμο μέσα από το ανδρικό βλέμμα. Οι γυναίκες, στο πέρασμα των χρόνων, έχουν πολεμήσει ενάντια στην καταπίεση· ας αναδείξουμε τη μάχη αυτή! Φυσικά, το βιβλίο διαθέτει και τις αντίστοιχες πηγές.
Το βιβλίο ολοκληρώνει την αφήγηση του στην «βράβευση» του χειρότερου σεξιστή στην ιστορία της ανθρωπότητας! Δεν σας τον αποκαλύπτω. Όμως θα σταθώ στην αναφορά του Γούντι Άλλεν ένα πρόσωπο που απεχθάνομαι και αποστρέφομαι.
(Allen pauses.) Well, she’s given me a lot of pleasure. I adore her, and she’s given me a wonderful life. We’ve been married 20 years. And we were together for a few years before that. And she has given me the great years of my life, personally. She’s a great companion and a great wife. She has given me a stable and wonderful home life and great companionship. I guess whenever you meet somebody and they’re the right person for you, there is a great emotional contribution they make to your life.
Συνοπτικές πληροφορίες για το βιβλίο:
Συγγραφέας Breen Marta
Εικονογράφος Jordahl Jenny
Ηλικία από 12 ετών
Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος
ISBN 9789604847792
Πρώτη Έκδοση στα ελληνικά 24/01/2022
Θεματολογία: Ιστορία, ισότητα φύλων, ελευθερία, πατριαρχία, θέση γυναίκας, ανθρώπινα δικαιώματα.
